Avondmaal met kinderen

Mag je eigenlijk wel het avondmaal vieren met kinderen? 
Dat vroeg ik mij vorig jaar af toen ik voor het eerst met mijn gezin het avondmaal wilde vieren op Witte Donderdag in herdenking van het laatste avondmaal dat Jezus met zijn discipelen had voordat hij stierf en weer opstond uit de dood.

Marcus 10: 13-16
De mensen probeerden kinderen bij hem te brengen om ze door hem te laten aanraken, maar de leerlingen berispten hen. Toen Jezus dat zag, wond hij zich erover op en zei tegen hen: ‘Laat de kinderen bij me komen, houd ze niet tegen, want het koninkrijk van God behoort toe aan wie is zoals zij. Ik verzeker jullie: wie niet als een kind openstaat voor het koninkrijk van God, zal er zeker niet binnengaan.’ Hij nam de kinderen in zijn armen en zegende hen door hun de handen op te leggen.

Want het koninkrijk van God behoort toe aan wie is zoals zij - de kinderen. Het koninkrijk van God - dat is in het hier en nu de levende kerk, allen wie in Jezus geloven hier op aarde. De geloofsgemeenschap dus behoort toe aan iedereen die gelooft zoals een kind dat kan - met volledig vertrouwen en overgave. (Het Koninkrijk van de Hemel van Jongerenbijbel.nl)

Ik citeer uit het artikel van Revoweb:
Als de Heilige Geest doorwerkt in het hart van een mens, wie of hoe oud hij of zij ook is, en als de Geest roept en trekt tot het Avondmaal, dan is er geen enkele kerkelijke regel die dat verbiedt. Kortom van "niet mogen" is geen sprake.

Maar een kind begrijpt het nog niet - kun je dan een gelovige zijn?
Begrijpen wij het dan zoveel beter? Hoe ouder ik wordt hoe minder ik begrijp en hoe meer ik merk dat het erom gaat dat ik ondanks alle vragen blijf vertrouwen op God. Zoals kinderen geloven zonder alles precies te begrijpen. In alle eerlijkheid denk ik geregeld dat kinderen veel beter zijn in geloven dan ik - want zij geloven met heel hun ziel en verstand en hart en ik... ja, ik geloof, maar ik twijfel soms ook.

Mag je het avondmaal eigenlijk wel thuis vieren of moet dat in de kerk?
Jezus zat ook niet in de kerk toen hij het laatste avondmaal genoot samen met zijn discipelen. Hij was met zijn vrienden, mede gelovigen. Daaruit herleid ik dat het avondmaal vieren iets is wat je samen met andere gelovigen doet. De gemeenschap is belangrijker dan de plek.

Handelingen 2:46
Elke dag kwamen ze (de eerste gemeente -red.) trouw en eensgezind samen in de tempel, braken het brood bij elkaar thuis en gebruikten hun maaltijden in een geest van eenvoud en vol vreugde. 

Ik vind het sprekend dat Het Avondmaal in het Engels 'communion' heet. Communion - Community, oftewel gemeenschap.

Hoe leg ik het Avondmaal uit aan kinderen
Op de website Woorden met ziel en zin vind je een heel aantal prachtige teksten die je kunt gebruiken wanneer je het avondmaal gaat vieren samen met kinderen. Verschillende teksten voor meerdere avondmalen. Leerzaam zelfs voor mij!

Op de website van NK-Utrecht vind je 3 boekjes over en ter voorbereiding op het avondmaal. Eentje voor kinderen van de lagere school (vanaf groep 3), eentje voor tieners en eentje voor volwassenen. Dit zijn dagboekjes met bijbelteksten of verhalen en informatie die je kunt gebruiken om je een week voor te bereiden op het avondmaal.
Het boekje voor kinderen is tevens goed te gebruiken als je voor het eerst samen als gezin het avondmaal wilt vieren. Zo leef je er samen naar toe en leer je waar het over gaat.

Zijn je kinderen al wat ouder dan heb je misschien wat aan deze uitleg voor het jeugdwerk waarbij 4 aspecten worden aangehaald:

1. Terug in de tijd: Vrij maken.
   God bevrijdde Israël uit de slavernij in Egypte.
   God bevrijdde ons van de zonde en de dood door het lijden en sterven van Jezus.
2. Naar de toekomst:
   Wij verkondigen de dood en de terugkomst van Jezus
3. Naar buiten: Samen eten
   We vieren dit samen als een groot gezin met Jezus als het hoofd.
4. Naar binnen: Schoon maken
   Sommige fouten die we maken kunnen we niet zelf schoonmaken hiervoor hebben we Jezus nodig. (zelfbeproeving)
   

Meer informatie
Ik heb veel sites afgestruind op zoek naar informatie en het verbaasde mij werkelijk hoeveel positieve reacties ik op internet vond. Sterker nog, ik vond maar één tegen.
Nu gaat het in dit bericht niet om de vraag of het avondmaal in de kerk ook voor kinderen toegankelijk moet zijn, maar of je het avondmaal gewoon thuis als gezin samen met de kinderen mag vieren. Misschien is het antwoord echter voor beide hetzelfde - want als kinderen het thuis mogen, dan waarom niet ook in de kerk?

Voor
Mogen kinderen aan het avondmaal van EA.nl
Kinderen niet aan heilig avondmaal? van Revoweb.nl
Woorden met Avondmaal van Woorden met Ziel en Zin.nl
Het geheim van deze spijze. Heilig Avondmaal aan kinderen uitgelegd van MJ Schuurman

Tegen
Kinderen aan het avondmaal? van Jaap fijn van draat.nl

Bijbel boom en meer ideeën voor de 40 dagen tijd

De bijbel boom
Een bijbel boom is een boom waarop je plaatjes hangt die verwijzen naar een bepaald bijbel verhaal.

Welk leesrooster je ook hanteert, je kunt eenvoudig plaatjes zoeken bij de bijbelgedeelten met Google, deze uitprinten en ophangen.

Teveel werk? Een moeder heeft het al voor je gedaan.
Deze moeder (van de blog 'Homegrown Catholics') heeft 40 verhalen gekozen (van Genesis tot Pasen), daar illustraties bij gezocht en wij mogen die gratis gebruiken!
Er zijn 40 kaartjes - 1 voor elke dag van de 40 dagen tijd (zondagen niet meegeteld). Elke dag mogen de kinderen een kaartje pakken (ze liggen wel op volgorde). Onder de afbeelding staat het bijbelgedeelte dat je samen leest.

Er is een versie voor jongere kinderen (met gekleurde plaatjes) en voor oudere kinderen (met zwart-wit plaatjes om zelf in te kleuren).

De bijbelverwijzingen zijn in het Engels.

Klik hier om naar haar 'Jesus Tree' te gaan. (Ik mag helaas niet haar foto gebruiken zodat je kunt zien hoe het eruit ziet...)

Als achtergrond heeft deze moeder een muurstickerboom uit een woonwinkel. Dat is natuurlijk prachtig. Andere mogelijkheden zijn om een mooie tak te gebruiken waaraan je de kaartjes kunt hangen, zelf een boom te tekenen, of om een mooie boom te vinden online (zoek bij afbeeldingen bijv. op 'tree wall decal' of 'silhouette tree') en vergroot uit te printen (er zijn meerdere programma's waarmee je eenvoudig een plaatje over zoveel A4tjes als je zelf specificeert kunt uitprinten).

Een voorbeeld van een boom silhouette

En wat let je om er geen Bijbel Boom, maar bijv. een Bijbel Slinger te maken? OF, zoals hieronder, Bijbelse Paastakken!

Bijbelse takken
Paastakken waar je bijv. de prachtig getekende kaartjes van Kaylyn aan ophangt. Elke tekening dient ter illustratie van en herinnering aan het bijbelverhaal dat je dagelijks samen leest. Ook hier gaan de bijbellezingen van Genesis tot de opstanding van Jezus.

Het bijbelse leesrooster is gemaakt door Andrea. En zij geeft nog een goede tip:
Als je (ook) jonge kinderen hebt, lees dan eerst het stuk uit de bijbel en vertel het daarna in je eigen woorden na.
PS Het is voor jezelf ook een steengoede oefening om een bijbelpassage in eigen woorden na te vertellen!

Het leesrooster van Andrea. Dit zijn kaartjes met daarop voor elke dag een titel, welk voorwerp als illustratie kan dienen voor dit verhaal en de bijbelverwijzing voor de lezing van die dag. De kaartjes zijn in het Engels. Gratis te printen.
Ik gebruik de kaartjes alleen ter referentie. Graag een vertaling van de onderwerpen? Download hem hier.

De illustraties bij de leesrooster van Kaylyn. Kaylyn (die prachtig kan tekenen) heeft illustraties bij het leesrooster gemaakt. Hoewel ook Kaylyn's blog Engels is, zit er bij de illustraties geen tekst. Gratis te printen.

Tip: Vind je het prettig om bij elke illustratie ook een tekstuele herinnering te hebben? Schrijf dan met een pen de titel van die dag onder de illustratie. Ik vond dat zelf behulpzaam. Graag een vertaling van de onderwerpen? Download hem hier.
Tip 2: Houden de kinderen niet van kleuren? Ik heb de tekeningen op gekleurd papier uitgeprint. Een vrolijke bedoening.
Tip 3: Heb je zo'n huishouden waar paastakken het niet overleven (net als ik)? Hang de kaartjes bijv. aan een slinger.

OF gebruik ze voor '40 dagen over tafel' - lees meer hierover hieronder.

40 dagen over tafel
De 40 dagen op weg naar Pasen worden visueel op de tafel afgelegd. Bekleed de tafel eventueel met een licht tafelkleed zodat alles goed te zien is. Op de tafel leg je 47 'stappen' neer. Dit kunnen bijv. dezelfde afbeeldingen zijn als gebruikt bij de bijbel boom, maar het kunnen ook gewoon lege rondjes zijn (gebruik kleur om het vrolijker te maken).
Tip: Print een familiefoto uit. Elke dag verschuift iemand de familiefoto 1 stapje verder. Zo ga je letterlijk als gezin 40 dagen + 7 zondagen op weg naar Pasen!
Leg een plastic kleed over het geheel om het te beschermen.

Dit idee komt ook van 'Homegrown Catholics'.

Onze 40 dagen over tafel met de mooie afbeeldingen van Kaylyn

Ik vind de symboliek om als gezin samen Op weg naar Pasen te reizen prachtig. En omdat het op tafel ligt wordt het hele gezin er ten minste 3x per dag aan herinnerd. Zo ben je 40 dagen lang heel bewust van de reis - de tafel reis op weg naar Pasen.

Laatst was mijn zus op bezoek en zij vroeg aan mijn oudste zoon wat die plaatjes op tafel symboliseerde. Hij begon bij het eerste plaatje en nam haar van het ene bijbel verhaal naar het andere, zo door de bijbel heen (tot daar waar we waren gebleven). Fantastisch!

Paasverhaal krans
Deze moeder van Wee Little Miracles heeft een krans getekend met symbolen van Palm Zondag, Het laatste avondmaal, Bidden in de tuin, Dood van Jezus, Opstanding van Jezus, Hemelvaart en Pinksteren. En wij mogen die plaatjes gratis gebruiken. Ze zijn zwart-wit, om zelf in te kleuren.

Tussen de symbolen door staan tekst ballonnen waarop een relevant bijbeltekst is gezet. Deze zijn in het Engels. Echter, wat let je om het formaat van de tekst ballonnen aan te houden en daar zelf de bijbeltekst in te schrijven?

Het mooie aan deze krans vind ik dat de 2 andere gebeurtenissen die na Pasen komen (hemelvaart en Pinksteren) ook meegenomen worden. Een eenvoudig en mooie knutsel om de kinderen in 1 oogopslag te herinneren aan zowel Pasen, als hemelvaart en Pinksteren.

Tip: Plak de symbolen op de juiste dagen op. Dus de ezel op Palmzondag. En het lege graf op Eerste Paasdag.

Aanvulling Paasverhaal krans
Toen Jezus uit de dood was opgestaan kregen de discipelen de grote opdracht:

Matteus 28: 18-20 Jezus kwam op hen toe en zei: ‘Mij is alle macht gegeven in de hemel en op de aarde. Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest, en hun te leren dat ze zich moeten houden aan alles wat ik jullie opgedragen heb. En houd dit voor ogen: ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld.’

En toen de Heilige Geest neerdaalde kregen zij de woorden en het lef om die grote opdracht uit te voeren.

Die grote opdracht is ook aan ons gegeven. En ook wij krijgen de hulp van de Heilige Geest om deze uit te voeren. Plak nog 1 symbool in het midden van de krans, onder de duif (die mooi naar beneden wijst) om ons in herinnering te brengen dat wij een taak hebben.

Van Lambsongs.co.nz

Schrijf de tekst, de grote opdracht bijv. in de wereldbol.

Om te doen op de zondagen met kinderen

Klap.net heeft suggesties voor kinderwoorddiensten en gezinsvieringen - genoeg materiaal om Pasen twee keer te vieren. 

Klik hier om de suggesties te bekijken (klik NIET door naar de nieuwe site, maar op het kruis rechts boven om naar de verwerkingsmaterialen te gaan)

Vooral super vind ik de Werkbladen pdf met werkbladen voor jonge kinderen. Bijv.

Niet helemaal gratis, maar toch de moeite van het vermelden waard... 

Het Paasleesrooster van Ann Voskamp (Engels)

Gratis beschikbaar als je haar per email of gaat volgen. 

Is goed te doen met kinderen. Ann volgt een 4L methode: Listen to the Word - Linger on the Word - Lift up the Word in prayer - Live the Word. Dus Bijbel lezen - Het in stilte laten bezinken - Een respons bidden - Het toepassen in het dagelijks leven.

Elke dag lees je samen een stukje uit de bijbel. Daaruit benadrukt ze 1 tekst, 1 waarheid en neem je als gezin even de tijd om daar in stilte over na te denken en God de gelegenheid te geven tot je te spreken. En ja, God kan ook best met kinderen spreken. Dit is zelfs een hele goede manier om hen te leren naar Hem te luisteren zodat zij zelf ook echt mogen ervaren dat God leeft en persoonlijk bij hun levens betrokken is.

Na de stilte bid je als gezin in antwoord op wat je gelezen hebt. Het gebed staat uitgeschreven. 

Tot slot maakt Ann een suggestie hoe je persoonlijk God's Woord kunt leven.

Ze heeft ook bij elke dag een illustratie die je zou kunnen uitprinten en ophangen.

Bijv. Dag 1: Waar ben je? 

Samen lees je Genesis 3: 1-15

Klik hier om er veel meer over te lezen en nog een voorbeeld te zien. 

PS Even ter waarschuwing. Toen ik er voor het eerst op stuitte schrok ik van de hoeveelheid tekst. Wat een woorden regen. Maar het is niet zo erg als het lijkt. Ze heeft een lange introductie die je kunt lezen of overslaan. Scroll naar beneden voor een uitgebreid voorbeeld van haar leesrooster. Haar leesrooster lijkt vreselijk lang, maar dat komt omdat ze de bijbelgedeelten er volledig heeft ingezet. Als je die eruit haalt dan lees je per dag ongeveer wat je hierboven als voorbeeld zag. 

En inhoudelijk vind ik haar leesrooster echt goed!

Het Paasleesrooster van Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt

Kosten voor persoonlijk gebruik zijn (in 2014) €2.50 voor het leesrooster en €5 voor de kalender. 

Ik heb nog een oude 2012 versie en daarvan vond ik vooral de kalender heel praktisch aanvullende voor een gezin met kinderen. In de kalender een aftelkalender + voor elke zondag vragen om over na te denken. 

Lees hier meer over het Paasleesrooster van GKV.

Overigens heeft GKV tegenwoordig ook een 40 dagentijd App: klik hier om meer te lezen.

Stichting Samuel Advies

Op hun site vind je veel knutselwerkjes en ideeën om naar Pasen toe te leven in de 40 dagen tijd vooraf. 

Klik hier om een kijkje te nemen.

Specifiek op zoek naar een 40 dagentijd kalender? Hier vind je een eenvoudig 40 dagentijd kalender om elke dag af te kruisen. En een scheurkalender. Ook spelletjes en knutselwerkjes die zeker de moeite waard zijn als je kinderen nog jong zijn.

Scheurkalender

Wat ik mooi vind aan deze kalender is dat je kinderen leert sparen voor een goed doel. Elke dag tellen ze iets (aantal boterhammen dat ze aten, aantal kasten in het huis etc) en dat aantal keer x cent (soms 1, soms 2, soms 5) doen ze dan in een spaarpot. 

Jonge kinderen krijgen waarschijnlijk nog geen zakgeld. Toch kunnen ze wat geven. Een kind is nooit te jong om iets te geven aan een ander.

Voor deze periode zou ik zelf afspraken maken met de kinderen. Iets wat zij kunnen geven in ruil voor centjes. En die centjes kunnen ze dan sparen. Als ze iets overhouden, dan is dat geld voor henzelf om over te beslissen. 

Wat zij kunnen geven: Zelf iets maken (knutselen, tekenen etc). Werkjes die zij normaal niet hoeven doen (stoepje vegen of speelgoed wassen of de afval van de straat oprapen etc). Iets sociaals (bloemmetjes plukken voor een buurvrouw bijv.). Etc. 

Zo leren ze dat werk beloond wordt (met geld) en dat ze dan de keuze hebben om dat geld weg te geven of te houden.

Klik hier om naar de site te gaan. Klik op de afbeelding van de kalender om deze te downloaden. 

Tip: Lees wel even alle dagen door van te voren. Staat er iets bij wat niet voor je gezin van toepassing is dan kun je dat eenvoudig aanpassen met iets wat beter bij jullie past.

Kijk vooral ook onder het kopje 'Thema' voor materiaal bij het vieren van Pasen zelf.

Nog niet genoeg ideeën?

Google eens op 40 dagentijd kalender of leesrooster. Er zijn verschillende kerken en individuen die hun eigen 40 dagentijd leesroosters maken waaraan je mee kunt lezen als je wilt. 

Heb je zelf nog een goede tip? Ik hoor het graag!